• Marianne van Dijk

Wat is nou een goede huisvesting voor JOUW paard?

Bijgewerkt: 21 nov 2018



De laatste tijd is er veel ophef in de paardenwereld omtrent huisvesting. Het is een verademing dat men zich hier druk om maakt want het feit blijft dat het helaas ook echt wel nodig is. Veel paarden in Nederland leven een gevangenisstraf uit in een isoleercel. Geen één paard is gemaakt voor een eenzame opsluiting in een kleine ruimte! Maar houdt dit in dat we alle paarden gewoonweg naar buiten moeten gooien? Was het maar zo simpel. Wat is dan wel een goede huisvesting voor jouw paard? Waar moet je op letten en wat is er nou echt belangrijk?

Elk paard is een paard Voor sommige mensen misschien heel flauw, maar voor velen lijkt dit toch nog niet duidelijk te zijn. Paarden zijn niet alleen kuddedieren en is het belangrijk dat ze voldoende sociaal contact hebben maar het zijn ook steppedieren die gemaakt zijn om veel te lopen en ondertussen te eten, ‘hapje stapje’. Hoewel onze paarden al jaren gedomesticeerd en uiteraard heel anders gefokt zijn dan het oerpaard, zullen ze voor altijd in essentie wel echt een paard blijven, hier ontkomen wij gewoon niet aan. Dit is belangrijk om ons dit te realiseren voor de mentale en fysieke welzijn van onze paarden. Hun spijsvertering, banden, pezen en doorbloeding functioneren het beste als paarden altijd continue in beweging kunnen zijn, wanneer zij dat nodig vinden. Helaas voldoet een stal hier niet aan,

ook niet al is het maar voor de nacht. Want velen van ons realiseren zich niet dat een nacht toch minimaal altijd 10 uur is. Vaak is het zelfs voor de meeste paarden in de winter minimaal 20 uur dat ze opgesloten worden. Dit zijn uren dat jouw paard niet voldoende kan bewegen en op termijn kunnen hierdoor vele gezondheidsproblemen ontstaan. Toch zijn er ook genoeg verhalen van mensen die hun paard 24/7 buiten hebben staan met een slechte ervaring. Hoe kan dit?

Elke paard is een individu

Hoewel elk paard een paard is, is elk paard ook een individu. Net als mensen, zijn ook paarden verschillend en is het gewoonweg niet mogelijk om ze allemaal over één kam te scheren. Laten wij duidelijk voorop stellen dat wij van mening zijn dat geen één paard (zware medische redenen daargelaten) geschikt is om uren achtereen op stal te staan. Maar wij geloven dat het ook niet mogelijk is om één soort huisvesting te hebben waar alle paarden gelukkig zijn. Het simpel denken dat alle paarden maar gelukkig zijn zolang ze 24/7 in een groep leven is voor ons te kort door de bocht. Voor een paard is het belangrijk dat hij onbeperkt sociaal contact, bewegingsvrijheid en ruwvoer heeft. Als je echter alleen hiermee rekening houdt dan zou je paard tevreden moeten zijn in een modder wei met vriendjes en eten. Of zou je paarden gelukkig maken met een weiland met veel gras zonder schaduw of beschutting ongeacht de weersomstandigheden. Veel paarden doe je hier geen plezier mee en ook hier kunnen veel gezondheidsproblemen door ontstaan. Gelukkig zijn er tegenwoordig zoveel verschillende soorten groepshuisvestingen en kan je kijken wat bij jou en jouw paard past.

Wat vindt jouw paard belangrijk Jij kent jouw paard het beste! Misschien klinkt dit als een cliché maar ergens is het toch ook echt wel waar. Een paard dat op hoog niveau in de sport loopt, een oudere paard of een paard met fysieke beperkingen, zal veel meer energie van worden gevraagd dan een gemiddeld gezond paard waar niets/weinig mee wordt gedaan. Hoewel het voor deze paarden net zo belangrijk is dat ze voldoende bewegingsvrijheid, sociaal contact en voldoende ruwvoer hebben, is het minder belangrijk om de beweging te stimuleren en kan het misschien juist zelfs fijn zijn dat het niet verplicht is om lange afstanden af te leggen. Ook is het voor elk paard anders of ze zich prettig voelen in een grote kudde met veel ruimte of in een kleine kudde met minder ruimte maar wel met meer overzicht. Ik heb twee paarden die echt een hekel hebben aan regen. Zodra een spatje uit de lucht valt, rennen ze nog net niet naar binnen. Voor hen is het belangrijk dat ik naar een huisvesting ga zoeken waar er in de winter altijd droge plekken zijn met voldoende schuilmogelijkheden. Mocht je een ideale plek voor ze vinden met minder geschikte schuilmogelijkheden dan kan een oplossing zijn om ze in de winter een deken op te doen. Twee van mijn andere paarden vinden de regen niet verschrikkelijk maar bij langdurig regen staan ze wel regelmatig even binnen. Een daarvan is jong en vindt het heerlijk om veel te bewegen en te spelen, zij geniet echt van veel vrienden, van de ruimte en om hard te gaan. Voor haar is het belangrijk dat er wel beschutting is maar nog belangrijker dat ze voldoende ruimte heeft, een lang stuk waar ze flink gas kan geven en er voldoende andere paarden zijn. Hoewel haar moeder qua beschutting hetzelfde is, is het van haar niet zo nodig om hard te gaan maar is het wel belangrijk dat ze wordt gestimuleerd om te bewegen want ze houdt ook erg van eten en wordt snel te dik. Voor haar is het stimuleren tot beweging belangrijk en a.o. de aanwezigheid van meerdere paarden zorgen voor haar

motivatie. Mijn kleine shetlander maakt de weersomstandigheden helemaal niets uit, hij laat zich daar niet door beïnvloeden waar hij staat. Het eten daarentegen is wel erg belangrijk voor hem en is het noodzakelijk dat hij ergens staat waar er niet teveel gras is en dat hij wordt gestimuleerd om te bewegen. Doormiddel van het hooi aan een kant en een lang pad die naar het water en het gras gaat aan de andere kant, blijft hij altijd in beweging. Hij is erg onderdanig en vindt het niet fijn om met veel andere paarden te staan. Hierdoor staat hij in een overzichtelijk clubje van 4 pony’s. In uitzonderlijke gevallen zijn er ook paarden die het niet naar hun zin hebben als ze 24/7 met andere paarden zijn. Wat doe je dan?

Uitloopstallen

Er zijn sommige situaties denkbaar dat een paard niet altijd met andere paarden kan staan en het voor zijn gezondheid belangrijk is dat hij een deel van de tijd apart staat. Een voorbeeld hiervan is een paard dat (tijdelijk) extra zorg nodig heeft (denk aan veel geweekt voer i.v.m. slecht gebit). Het kan zijn dat een paard op meerdere plekken 24/7 buiten in een groep heeft gestaan, maar dat het niet goed ging met het paard. Het kan ook zijn dat jij als eigenaar het toch nog te spannend vindt om je paard 24/7 buiten te zetten in een groep. Dan is een uitloopstal mogelijk een middenweg en is er nog geen reden om een paard in een stal op te sluiten. Om te waarborgen dat er aan de basisbehoeften van een paard wordt voldaan is het niet alleen belangrijk dat ze, al staan ze apart, toch nog sociaalcontact en voldoende ruwvoer hebben, maar ook dat:

  1. De stal niet dicht gaat en het paard 24/7 een vrije keuze heeft tussen binnen en buiten staan.

  2. De uitloop voldoende ruimte heeft dat een paard ook kan bewegen (minimaal 100m2).

Elk paard heeft zijn voorkeuren in wat hij belangrijk vindt en als je goed luistert naar je paard, kan je een bewuste keuze maken wat voor hem de juiste huisvesting is. Er zijn vele manieren van huisvestingen te bedenken zonder dat je jouw paard hoeft op te sluiten in een stal. Ook niet onbelangrijk in het zoeken naar de huisvesting van jouw paard is om aan jezelf te denken.


Wat vind jij belangrijk

Foto: Focus on Animals

Hoewel voor ons duidelijk het paard prioriteit is, vinden wij het zeker niet onbelangrijk dat de eigenaar het ook naar zijn zin heeft. Als jij vaak na je werk naar je paard gaat, is het noodzakelijk dat er voldoende verlichting is en dat je ergens met je paard binnen kan staan mocht het slecht weer zijn. Als je een wedstrijdpaard hebt kan een goede rijbak van uiterst belang zijn. Doe jezelf niet te kort, want als jij niet gelukkig bent, kan dit ook ten koste van je paard gaan. Het is van belang om ons te beseffen wat de reden is dat wij ons paard hebben en hier ook rekening mee houden met hun huisvesting. Als jij bijvoorbeeld een sportpaard hebt dat meerdere dagen per week intensief getraind wordt en je wilt graag dat hij genoeg energie hiervoor overhoudt kan het belangrijk zijn dat je hier rekening mee houdt met zijn huisvesting. Een groepshuisvesting met 30+ paarden kan zorgen dat hij druk bezig is met veel verschillende indrukken en het regelen van sociale verplichtingen en hierdoor minder energie overhoudt voor het werk. Een kleinere kudde met minder paarden zou dan mogelijk een betere optie zijn. Ook is het belangrijk dat hij voldoende ruimte heeft zodat hij kan rusten wanneer nodig maar weer niet extreem veel ruimte dat hij niet verplicht is om lange afstanden af te leggen. Veel sportpaarden zijn tegenwoordig zo gefokt dat ze weinig vacht ontwikkelen en zijn goede schuilmogelijkheden vaak ook een must. Heb je daarentegen te weinig tijd voor je paard en heeft je paard wel veel energie en houdt hij van spelen, dan kan een grote kudde met veel ruimte de ideale plek voor hem zijn.

Pensionstallen Hoewel er erg veel pensionstallen zijn in Nederland, is het wel jammer dat er maar weinig pensionstallen te vinden zijn waar zowel de paarden als de eigenaren het naar hun zin hebben. Er zijn ook genoeg verhalen van mensen die geprobeerd hebben om hun paard 24/7 in een kudde te huisvesten en dat het niet goed ging. Hoe kan dat? Als je met je paard in een groepshuisvesting staat of stond en je hebt het gevoel dat hij niet gelukkig is/was, dan kan het zijn dat:

  • De groepshuisvesting waar hij staat (of stond) niet goed past bij jouw paard

  • Het management van de groepshuisvesting niet goed is

  • Jouw paard in het algemeen niet goed aard in een 24/7 groepshuisvesting (komt zelden voor)


Hoe je weet of het eraan lag dat de groepshuisvesting niet bij jouw paard pastte is door goed naar je paard te kijken en te luisteren. Bedenk je waarom hij het niet goed doet /deed (afvallen, energieloos, stress) en kijk naar de situatie en wat jij zou kunnen bedenken dat anders zou moeten voor jouw paard om zich wel fijn te voelen. Hoe weet je of het aan het management ligt? Heel simpel, kijk naar de andere paarden in de groep: hoe zien zij eruit? Is het merendeel gelukkig en zien ze er goed uit, dan zal het eerder aan jouw paard liggen dat hij zich niet fijn voelt in die situatie dan aan het management. Heb je al meerdere plekken geprobeerd en is het nooit goed gegaan, dan zou het mogelijk kunnen zijn dat het heel moeilijk gaan zijn voor je om een goede groepshuisvesting te vinden voor jouw paard en is misschien een uitloopstal met overdag op de weide met een paar vrienden een goede middenweg.

Eigen ervaring vanuit de praktijk Vijf jaar geleden heb ik mijn eigen pensionstal opgezet Paarden Pension Buitenkans. In deze jaren hebben meerdere bijzondere paarden mij wijze lessen geleerd ten aanzien van huisvesting. De gehele visie achter deze pensionstal is opgezet voor mijn toenmalige 18 jarige merrie, die ik de aller mooiste huisvesting wilde bieden. Meerdere vriendjes (15 paarden), veel ruimte (2,5 hectare) bestaande uit paddock en weiland en mooie paden tussen de bomen (track), goed en voldoende ruwvoer, heuvels, een drinkvijver, en grote fijne schuilstallen (ze heeft namelijk echt een hekel aan regen). Hoewel ik wel merkte dat het haar veel energie kostte en hierdoor ik zelf minder met haar deed, had ik wel het gevoel dat ze gelukkig was. Na anderhalf jaar moest plots één van de oudere paarden worden ingeslapen die samen stond met een haflinger merrie. Zij kwam ineens alleen te staan en dit trok zij niet. Dit merrietje was altijd heel onderdanig en gevoelig voor hoefbevangenheid en het was geen

optie om haar in de grote groep te plaatsen. Mijn merrie kende haar van de vorige stal nog en ze konden eigenlijk altijd wel goed samen. Noodgedwongen, als tijdelijke oplossing, heb ik mijn merrie uit haar geweldige omgeving gehaald en samen gezet met het haflinger merrietje. Samen hadden ze een hele grote en ruime schuilstal, eigen hooibak, water binnen handbereik en een pad naar hun privé weitje. Eigenlijk hetzelfde als de andere plek,

Mijn merrie vorige winter - 22 jaar

maar in het miniatuur. Ze vond het geweldig! Ze was daar de baas en je merkte meteen dat ze meer energie had. Omdat wij zagen hoe goed mijn inmiddels 20 jarige merrie het had, heeft een stalklant met een 25 jarige merrie ook besloten om haar paard uit de grote groep te halen en bij die twee te voegen. Inmiddels is mijn merrie 23 jaar oud en is het onze oude meiden clubje geworden. Twee jaar geleden is er nog een 29 jarige merrie aan toegevoegd. Nu zou je kunnen denken dat een regel kan zijn dat oudere paarden niet geschikt zijn voor een grotere groep waar ze lange afstanden moeten lopen, maar niets is minder waar. In onze grote groep staan er meerdere oudere paarden waaronder eentje dat er al ruim 4 jaar staat en nu 25 jaar oud is. Hij doet het geweldig!

25 jaar oud en loopt nog vrolijk rond in een kudde van 15 paarden

Ook heb ik in de afgelopen jaren veel paarden geholpen om een plek te vinden waar zij gelukkig zijn en hebben wij veel geleerd om er niet maar vanuit te gaan dat alle paarden gelukkig zijn zolang ze 24/7 buiten zijn met vriendjes en voldoende ruwvoer, er komt toch echt meer bij kijken. Als stalklant is het belangrijk dat als jouw paard het niet goed doet op een pensionstal het niet altijd aan de pensionstal ligt maar het ook kan liggen aan dat jullie geen match zijn. Als pensionstaleigenaar is het belangrijk om in beweging te blijven en de omgeving (in zoverre mogelijk) aan te passen aan de paarden. Voor beiden geldt: Blijf te alle tijde out of the box denken en hou een open mind!

Het leuke is dat Paarden Pension Buitenkans in de afgelopen jaren van tien individuele uitloopstallen naar drie is gegaan. Er zijn nu ook naast de grote kudde (15 paarden), allemaal kleinere kuddes. Dit is in de loop der jaren zo ontstaan door de sociale behoeftes van de paarden die niet in een grote of gemengde kudde (gelukkig) konden leven maar ook niet gelukkig waren alleen.


Wat is de beste huisvesting voor jouw paard? Een huisvesting die voldoet aan de basisbehoeftes van jouw paard! Vergeet jezelf niet en zoek ook iets waar jij tevreden mee bent. Hoewel wij begrijpen dat dat misschien wel lijkt als een onmogelijke opdracht omdat er bij jou in de buurt niets te vinden is waar er überhaupt wordt voldaan aan de basis behoeften van een paard, geef het niet op! Het is mogelijk dat je voor de welzijn van jouw paard verder moet reizen, maar vergeet niet dat jouw paard daar 24/7 moet wonen en jij er maar een paar uur per dag bent. Zolang mensen er genoegen mee nemen en ervoor betalen om hun paard in de gevangenis te houden, zal er ook geen verandering plaatsvinden. Het begint echt bij jezelf en waar een wil is een weg. Ga het gesprek aan met je staleigenaar en kijk waar die mogelijk verbeteringen aan wil brengen ten behoeve van de welzijn van de paarden. Als wij jou ermee kunnen helpen, doen wij dat graag!


653 keer bekeken